Organ Nakli

Organ Nakli

 Böbrek Nakli ve Yaşam

Özellikle aile içi nakillerde, aile ilişkileri ve akrabalık konuları ön planda olmaktadır. Yapılan bazı araştırmalar; bir hastanın aile içinden nakil olmaya karar verdiğinde, kadavradan nakilden farklı olarak bir aile yakınına zarar vermekten dolayı suçluluk ve sıkıntı hissedebileceğini belirtmişlerdir. Hastanın vericisi önceden ilişkilerinin çatışmalı olduğu bir kişiyse, nakil sonrası hastanın psikolojik açıdan sıkıntılar yaşayabileceği görülmüştür. Nakil öncesinde alıcı-verici arasındaki ilişki olumlu ve çatışmalı değilken, naklin daha başarılı olduğu ve nakledilen organın çabuk bütünleşme gösterdiği bildirilmiştir. Aile içi vericisi olduğu halde özellikle kadavradan nakil olmak isteyenler ise sevdikleri birisine zarar gelmesinden ve nakil sonrasında vericiyle olan ilişkilerinde sorunlar var olmasından endişe duymaktadırlar.

Eşinden böbrek nakli olmuş hastalarla yaptığımız bir çalışmanın sonuçlarına göre; eşlerin psikolojik durumlarının organ nakli sonrası birbirlerini etkilediği görülmüştür. Örneğin; verici olan eşin depresif bir bozukluğu varsa alıcının da depresyonda olma olasılığı yüksektir. Bu nedenle vericilerin de nakil sonrası alıcılar gibi psikolojik destek almaları; hem kendi ruhsal sağlıkları açısından hem de alıcılarının psikolojik durumları açısından önemlidir.

Bilimsel açıdan organ nakli olmuş hastaların kişilik yapılarının değiştiğini gösteren bir çalışma bulunmamaktadır. Bazı hastalar vericileriyle özdeşim kurarak nakil sonrasında ona benzediklerini, onun özelliklerine sahip olmaya başladıklarını düşünmektedirler. Nakledilen organın vericinin özelliklerini alıcıya iletmesi gibi bir durum bilimsel açıdan mümkün değildir. Bu şekilde bir algısı olan alıcıların vericileriyle olan ilişkilerinin dinamiği incelenmelidir.

Bazen vericinin organını bağışlamasına karşı olan minnet ve suçluluk duyguları da vericiyle benzeşmesi, onun gibi olması gerektiğini hissetmesine yol açıyor olabilir. Ayrıca beden ve kimlik algısı çok sağlam olmayan bazı alıcılarda da bu gibi düşüncelerin ortaya çıktığı görülebilmektedir.

Böbrek nakli sonrası kişisel özelliklerin değişmesine neden olabilecek bir diğer neden ise organ nakli öncesinde hayatlarını tehlikeye sokan ciddi bir hastalık dönemi atlatmış olan hastaların nakil sonrasında bazı kişisel özelliklerini terk etme ve hayatlarında yeni bir başlangıç yapma istekleri olabilir. Bu nedenle sevmedikleri ya da kişisel olarak zarar gördüklerini, olumsuz etkilendiklerini düşündükleri bir takım davranış biçimlerini, yaşam tarzlarını değiştirebilmektedirler. Bu şekilde “yeni organ yeni hayat” algısıyla bazı özelliklerini sil baştan değiştirme yoluna gidebilirler

Diyalize Giren Kişiler:

·        İstediği gibi yiyip içemezler

·        Haftanın üç günü diyalizde geçer

·        Tam gün işte çalışması neredeyse imkansızdır

·        Gezme özgürlüğü sınırlıdır

·        Okula gitme oranı çok düşüktür

·        Sokakta oynaması sınırlıdır

·        Çocuklukta büyüme ve gelişme geriliği olur

·        Yıllar geçtikçe çocuk yapma ihtimali azalır

·        Hayata küskün, kırılgan ve umutları azdır

·        Ev ortamının huzuru ve mutluluğu azalmıştır

·        Organlar yıprandığından ömür kısalır

·        Ülkeye maliyeti naklin iki katıdır

·        Denize girmesi sakıncalıdır.

Böbrek Nakilli Kişiler:

·        Normal insanın yediği içtiği herşeyi yer içer

·        Tüm zamanını işine ve sevdiklerine ayırır

·        Tam gün her işte çalışabilir

·        Gezme özgürlüğü normal insan gibidir

·        İstediği gibi okula gidebilir

·        Her oyunu istediği gibi oynar

·        Büyüme ve gelişmesi normaldir

·        Çocuk sahibi olma ihtimali yüksektir

·        Hayata yeniden tutunmanın mutluluğu içindedir

·        Eve yeniden neşe umut ve mutluluk gelmiştir

·        Diyalize göre ömrü ortalama 2 kat uzar

·        Maliyet diyalize göre yarıya düşer

·        Güneşte kalmamak şartı ile denize girebilir

Karaciğer Nakli

Vücudun en büyük ve en önemli organı olan karaciğerin birbirinden önemli birçok hayati fonksiyonu bulunmaktadır. Birçok işlevi olan karaciğerin en öenmli dört fonksiyonu;

1) Besinlerle aldığımız gıdalardan vücut için gerekli olan maddelerin seçilerek depolanması ve normal yaşamsal döngünün sağlanabilmesi için gerekli olan proteinlerin yapımı
2) Gıdaların sindirilebilmesi için gerekli olan safra asidinin yapımı ve sindirim sistemine verilmesi
3) Vücutta diğer sistemler tarafından yapılan zararlı maddelerin temizlenmesi
4) Enfeksiyona karşı savaşta ve vücudumuzun herhangi bir yerinde meydana gelen kanamaların durdurulmasını için gerekli faktörlerin yapımı

Kadavra Vericili Karaciğer Nakli

Kadavradan karaciğer nakli kavramı, hayatını kaybetmiş bir bireyden alınan organın nakledilmesi işlemidir. Organ nakli sayısının artırılmasında ilk hedef kadavradan yapılan organ nakli sayısını arttırmak olmalıdır. Kadavranın tanımlanması, bakımı, aile görüşmesi ve organ alımı acil serviste başlayıp ameliyathanede biten iyi bir organizasyon işidir. Bu anlamda, organ nakli koordinatörleri hem toplumun organ bağışı konusunda eğitimi, hem de aile ile görüşme ve organın bağışlanması konularında anahtar role sahiptir.

Karaciğer Nakli ve Bekleme Listesi

Günümüzde, hemen hemen tüm ülkelerde artan karaciğer yetmezliği hasta sayısını karşılayacak oranda kadavradan organ bulunamamaktadır. Ülkemiz kadavradan organ temininde ne yazık ki son sıralarda bulunmaktadır. 2009 yılı verilerine göre yaklaşık 5.000 civarında karaciğer hastası bulunmaktadır. Ülkemizde yıllık ortalama 200-250 kadavra vericili ve 300-350 canlı vericili karaciğer nakli gerçekleşmektedir. Bu nakil bekleyenlerin ortalama %8-10′unun her yıl hayatını kaybedeceği düşünülürse olayın vehameti daha da ortaya çıkmaktadır.

Alıcının seçimi:Her organ nakli merkezi kadavradan karaciğer nakli yapılacak alıcı adaylarının belirlenmesinde adaletli bir seçim puanlaması Sağlık Bakanlığı tarafından yapılmaktadır.
Kan temini:Karaciğer nakillerindeki en büyük diğer sorun ise ameliyat sırasındaki kan teminidir. Kızılay yaptığı büyük organizasyon ve konuya verdiği önem nedeni ile bu konuda en büyük destekçimiz olmasına rağmen ramazan, bayram vb. özel durumlarda maalesef kan bulmakta büyük sıkıntı yaşanmaktadır. Her bekleme listesine giren hastanın kendi kan grubundan 30-40 kişilik bir kan listesi yapması gereklidir. Organ bulunduğu zaman bir kişi hastayı son tetkikleri için hastaneye getirirken, diğer hasta yakınları listedeki vericileri arayıp en kısa sürede hastaneye gelmelerini sağlamalıdır. Özellikle karaciğer nakillerinde kullanılan trobmosit numunesinin hazırlığı 3-4 saat sürmektedir.

Canlı Vericili Karaciğer Nakli

Canlı vericili karaciğer nakli, canlı vericiden alınan karaciğerin bir parçasının (canlı verici için geride yeterli miktarda karaciğer kalması şartı ile) alıcıya yerleştirmesini içeren kompleks cerrahi girişimdir. Ulusal bekleme listesinde son dönem karaciğer yetmezliği tanısı konularak karaciğer nakli olmayı bekleyen binlerce hasta bulunmaktadır. Ne yazık ki tüm hastalara yetecek kadar organ bulunamamaktadır. Bekleme listesindeki hastaların yaklaşık %50′si organ nakli beklerken hayatını kaybetmekte ve listeye her gün yeni hastalar eklenmektedir. Canlı vericiler ile organ sıkıntısı ve ölüm oranları azaltılabilir.

Canlı Vericili Karaciğer Naklinin Avantajları

1) Kısa bekleme süresi
Bekleme listesinde hasta kaybını azaltılır ve alıcının en uygun şartlarda ameliyata girmesi için uygun koşulların sağlanabilmesine olanak verir.
2) En uygun organın nakil edilmesine olanak verir

3) Cerrahi prosedürlerin uygun şartlarda yapılabilmesine ve nakilin başarı oranı en üst sınırda tutulmasına imkan sağlar

Herhangi bir soru, öneri ve şikayetinizi bize bildirebilirsiniz.